Մաթ. Անալիզ/2-րդ կուրս/Լոկալիզացիայի սկզբունքը

Վիքիգրքերյից՝ ազատ հանրագիտարանից

[խմբագրել] Ռիմանի թեորեմը լոկալիզացիայի սկզբունքի մասին:

Դիցուք f(x) ֆունկցիան ինտեգրելի է իսկական իմաստով կամ բացարձակ ինտեգրելի է անիսկական իմաստով [-\pi\;;\pi\;] միջակայքում, ընդ որում` f(π) = f( − π): f(x) ֆունկցիայի Ֆուրյեի շարքի զուգամիտությունը և գումարի արժեքը կախված է հետևյալ սահմանից.


\lim \limits_{n \to \infty } {1 \over \pi }\int\limits_0^\delta  {\sin (2n + 1){u \over 2}}  \cdot {{f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \over {\sin {u \over 2}}}du
:

Եթե այն գոյություն ունի, ապա Ֆուրյեի շարքի գումարը հենց դա է, ընդ որում`


x \in \left( {x_0  - \delta ,x_0  + \delta } \right);\forall \delta  > 0
:

Մնացած կետերում արժեքները դեր չեն խաղում:

Ապացույց.

f(x) ֆունկցիան պարբերական շարունակենք ամբողջ թվային առանցքի վրա: Դիրիխլեյի ինտեգրալի մեջ կատարենք փոփոխականի փոխարինում`

u = tx,

S_n (x_0,f) = {1 \over {2\pi }}\int\limits_{ - \pi }^\pi  {f(t)D_n (t - x_0)dt = } {1 \over {2\pi }}\int\limits_{ - \pi  - x_0}^{\pi  - x_0} {f(x_0  + u)D_n (u)du = } {1 \over {2\pi }}\int\limits_{ - \pi }^\pi  {f(x_0  + u)D_n (u)du:}

Եթե տրված է T պարբերությամբ F(t) ֆունկցիա, ապա.

\int\limits_a^{a + T} {F(t)dt = } \int\limits_b^{b + T} {F(t)dt}:

Ապացույց.

նշանակենք u = tT: Կունենանք`

\int\limits_a^{a + T} {F(t)dt = } \int\limits_a^b {F(t)dt + } \int\limits_b^{b + T} {F(t)dt + } \int\limits_{b + T}^{a + T} {F(t)dt = } \int\limits_a^b {F(t)dt + } \int\limits_b^{b + T} {F(t)dt + } \int\limits_b^a {F(u + T)dt = } \int\limits_b^{b + T} {F(t)dt}:

Հավասարության աջ մասը ներկայացնելով երկու ինտեգրալների գումարի տեսքով, առաջին ինտեգրալի մեջ կատարելով y = − u փոփոխականի փոխարինում, և հաշվի առնելով Դիրիխլեյի կորիզի զույգությունը` Dn( − u) = Dn( − u), կստանանք`


S_n (x_0,f) = {1 \over {2\pi }}\int\limits_{ - \pi }^0 {f(x_0  + u)D_n (u)du + } {1 \over {2\pi }}\int\limits_0^\pi  {f(x_0  + u)D_n (u)du}  = 

 = {1 \over {2\pi }}\int\limits_0^\pi  {f(x_0  - y)D_n (y)dy + } {1 \over {2\pi }}\int\limits_0^\pi  {f(x_0  + u)D_n (u)du}  = {1 \over \pi }\int\limits_0^\pi  {D_n (u){{f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \over 2}du} 
:

Ստացված արտահայտության մեջ տեղադրելով Դիրիխլեի կորիզի արժեքը, կստանանք`


S_n (x_0,f) = {1 \over \pi }\int\limits_0^\pi  {\sin (2n + 1){u \over 2} \cdot {{\left[ {f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \right]} \over {2\sin {u \over 2}}}du} 
:

Այժմ ֆիքսենք որևէ δ,0 < δ < π թիվ, և ստացված հավասարության աջ մասը ներկայացնենք երկու ինտեգրալների գումարի տեսքով`


S_n (x_0,f) = {1 \over \pi }\int\limits_0^\delta  {\sin (2n + 1){u \over 2} \cdot {{\left[ {f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \right]} \over {2\sin {u \over 2}}}du}  + {1 \over \pi }\int\limits_\delta ^\pi  {\sin (2n + 1){u \over 2} \cdot {{\left[ {f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \right]} \over {2\sin {u \over 2}}}du} 
:

Քանի որ {1 \over {2\sin {u \over 2}}} ֆունկցիան անընդհատ է, և, հետևաբար, նաև սահմանափակ 
\left[ {\delta ,\pi } \right] հատվածի վրա,

Gr sin.gif

իսկ f(x0 + u) + f(x0u) ֆունկցիան` ցանկացած x \in \left[ { - \pi ;\pi } \right] դեպքում պարբերական է և ինտեգրելի` ըստ ux \in \left[ { - \pi ;\pi } \right] միջակայքում, ապա ինտեգրելի կլինի նաև նրանց արտադրյալը`

{{f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \over {2\sin {u \over 2}}},

\left[ {\delta ,\pi } \right] հատվածի վրա: Հետևաբար, համաձայն Ռիմանի լեմմայի`

\lim \limits_{n \to \infty } \int\limits_\delta ^\pi  {\sin (2n + 1){u \over 2} \cdot {{\left[ {f(x_0  + u) + f(x_0  - u)} \right]} \over {2\sin {u \over 2}}}du}  = 0:

Թեորեմը ապացուցված է՛: